Mafalda

Oso neskatila famatua da, Argentinan nahiz mundu osoan. Nortasun handikoa da, eta gainera oso jatorra eta ausarta. Bera Argentinan bizi da Hirurogeigarren eta hirurogeita hamargarren hamarraldien artean. Neska Buenos Aireseko familia arrunt batean jaio zen. Bera, neska guztiek bezala, familia eta koadrilako lagunak dauzka. Eskolara doa eta udan, aitak dirua daukanean, oporretara. Baina zerbaitek bera bereizten du: bere ardura handiek, munduak arduratzen du eta etnietan izugarrizko interesa du. Ez du ulertzen nola gidatzen duten helduek mundua hain gaizki. Oso famatua da mundu osoan bere galdera xelebreengatik, xalotasunagatik eta ideal inportanteengatik. Borrokalari soziala da, eta bere aulki txikian eserita iritzi politikoak esaten ditu. Bere lagunek laguntzen dute ikuspuntu desberdinak erakustera. Horrela, bere pertsonaien bidez Quinok, egileak, munduri eta han bizi diren pertsonei buruzko gogoeta egiten du eta eragiten digu.

wonder woman

Nik aukeratu dut Emakume Miragarria (Wonder Woman).

Hipolitaren alaba zen Temisciarko Diana Printseza zen. Bere goitizena Diana Princess zen. Super heroi hau marrazki bizidunetan agertu zen, filmetan eta istoriotxoetan.

William Moulton Marston egilea zen.

Diana, amazona ederrena, Paraiso irlan hazi zen Atenearen jakituriarekin, Herkulesen indarrarekin eta Hermesen bizkortasunarekin.

Berak Lehia irabazi zuen amazona boteretsuena lortzeko. Horregatik irlatik atera behar izan zuen, gizakiei nazismoaren aurka laguntzeko.

Hegan egin ahal zuen, hilezkorra zen, gainera.

Magiaz arropa ezberdinekin agertzen zen. Jendeari egia esanaratzen zion lakio magikoa zuen, bumerang bezala erabiltzen zuen tiara, eta “feminun”zko egin bi eskuturreko tximistak eta balak gelditzeko.

Bi ahultasun zituen:

Bere lakiorekin lotzen zutenean, botereak galdu zituen.

Gizon batek bi eskuturrekoak lotzen zizkonenean ere botereak galtzen zituen.

Hijitus

Manuel García Ferre marrizkalariak sortu zuen, 60^ko hamarkadan. Komikia kapela luzea zuen haur txiro bati buruz zen. “Cañitus” izeneko etxean bizi zen, auzo urrun eta txiro batean. Bere lagun leiala zen Pichichu txakurraren ondoan, Trulalá hirian .

Lehen aldiz personaia hau “Pío Pío” abenturetan agertu zen, Billiken aldizkarian. Historiako lehen super heroi argentinarra izan zen.

Hijitus baxua zen, eta beti kapela eta elastiko urdina janzten zituen. Super Hijitus bihurtzen zenean, ordea, arropa urdina janzten zuen, estu-estua. Kapa eta txanoa ere janzten zituen. Txanoaren goian helize bat zegoen.

Kapelara sartzeko esan behar zuen “sombrero, sombreritus Super Hijitus bihurtu”

Kapelatik ateratzean, hegan egin ahal zuen, eta gaizkiaren aurka borrokatzen zuen.

Zintzotasuna, apaltasuna, errugabetasuna eta zuzentasuna sinbolizatzen zituen.

Beti pertsona gaiztoak onak bihurtu nahi zituen, baina batzuetan ezin izaten zuen lortu. Arazo bat izatean, kapelara sartuz gero, super heroi bihurtzen zen. Edo aldrebes.

“Hijitus”en lagunak honako hauek ziren: Oaki, Gold Silver, Larguirucho oso arrunta, ez oso bizkorra, museoko zuzendaria, Gutiérrez etxezaina, komisarioa. Eta nola ez: Pichicus, komikiaren hasieran gaiztoa eta tontea izan zen txarrkurra.

Baina, denak ez ziren lagunak. Noren contra egiten zuen borroka “Hijitus”ek?

Handinahi handiko gaizkileen artean zeuden Neurus irakaslea, Pucho, Cachavacha sorgina, lurrikarrak eragiten zituen Kechum, Hatz Beltza, Zurtza herriko Raimundo, Hanpa Handi (gran hampa), Boxitracio eta Eskuzerra aipatu ahal dut ditut. Gaiztoak bezain tontoak ziren.

“Hijitus”en etsai nagusia, dena den, Neurus izeneko jakintsu gaizto bat zen, ikertzaile maltzurra. Mundua menperatzeko gogoz bizi zen gizona, gaizkiaren laguna.

Felipe

Asko gustatzen zaidan pertsonai bat Felipe da.
Oso famatua da mundu osoan, nahiz eta oso isila eta lotsatia izan. Orain dela gutxienez 40 urte jaio zen, Mendozan uste dut. Dena den, fikziozko pertsonaia denez, beti haurra izan da (7 urte dituela iruditzen zait) eta beti izango da.
Bere itxura “normala” da: aurpegi handia, ile erdi luzea, ahoa ere handia dauka eta aurreko bi hortzak ikusten zaizkio. Ez da altua. Beti prakak eta nikia erabiltzen ditu, gutxitan ikusiko duzu jertsea jantzita. Bere egitekoa ikastea da, baina ez da ikasle onena: gertatzen dena da ez zaiola eskola batere gustatzen, eta orduan ikasi beharrean, “Llanero solitario” komikia irakurtzen du, edo bere lagunekin jolastera ateratzen da (gehienetan cowboys-etan jolasten du). Felipe maiteminduta dago. Hala ere, oso lotsatia denez, ez da inoiz gustatzen zaion neskari hitz egitera animatu.
Horiek dira gutxi-gorabehera bere ezaugarriak. Oraindik nor demontre den ez badakizu, esango dut: Felipe Mafaldaren lagunenetako bat da; Quino marrazkilari mendozatarraren beste pertsonaia bat.

Benetan, ez dakit zer sinbolizatzen duen Felipek. Uste dut bere sortzailearen nortasuna. Alegia, nire ustez, Felipe Quinoren irudia da. Gutxienez, berak hori aitortu du behin. Felipe Quino txikitan izan zen bezalakoa da (lotsatia, isila, baina argia ere bai: ez da arraroa Feliperen esaldi zoli bat irakurtzea). Horregatik gustatzen zait. Nik ere Feliperen antza daukala uste dut, eta horrek barre eragiten dit, islatuta ikusten dudalako neure burua: nik ere Felipek egiten dituen gauzak egin ditut askotan.

Martin Fierro

Hemengo pertsonaia oso tipiko bat da. Gautxo bat da, baina ez da gautxo arrunt bat, oso berezia baita. Bere izena Martín Fierro da eta Argentinako panpetan bizi da. Gizon honek ez du kulturarik eta oso basatia da, baina ideiak oso argi ditu eta munduan asko ikasi dituzte.

Beretzat garrantzitsuena anaitasuna da eta beti esaten du hori zaindu behar dugula kanpotarrengandik babesteko.

Pertsona arrunta da, oso xumea, ez du dirurik ez etxerik eta bere altxorra bere nortasuna da. Oso ausarta da eta, gainera, labanarekin trebeena da. Bere janzkera oso xumea da, alkandora zahar bat, “bonbatxa bat”, gautxo prakak dira eta. Hemengo bertsolari trebeena da, bere bertsoekin bere bizimodua kontatzen du.

Condorito II

Txileko fikziozko pertsonai famatuena zein den esatea oso erraza da: Condorito. Condorito, erdi kondorra eta erdi gizona, Pelotillehuen bizi da eta bere iloba Coné eta bere txakurra Washington dira bere familia guztia. Condoritok eta Conék arropa bera janzten dute: kamiseta gorria, praka beltzak eta apurtuak, eta “ojotas” (sandaliak), baina haren jantzia aldatzen da haren abenturaren arabera. Nahiz eta Condorito pobrea izan eta txabola batean bizi, askotan dirudun, sendagile, injineru, polizia (carabinero), preso, ero, apaiz, kirolari, edo artista bezala agertzen da komikian. Bere adiskideak, don Chumak, beti laguntzen dio bereziki Condoritok ez duenean dirurik.
Neska laguna du, Yayita, polita eta lerromakurra . Yayitaren amak Condorito gorroto du, noski. Horregatik askotan Condoritoren txantxen biktima da.
Condoritok, biktima denean, “exijo una explicación” esaten du beti. Baina Condorito edo gainerakoak biktimak direnean, harri eta zur geratzen dira, eta beti alditxartzen eta lurrera erortzen dira “plop” soinuarekin batera. Jakina, “exijo una explicación” eta “plop” geratzea txiletarrok, behin baino gehiago erabili ditugu.
Buenas Peras eta Cumpeo dira Pelotillehuetik hurbil dauden herriak. Noizean behin Pelotillehuekoak hara joaten dira edo besteak Pelotillehuera etortzen dira futbolean jokatzera edo lehiaketa batean parte hartzera.
Rene Riosek, Pepok, sortu zuen Condorito 1949an eta arrakasta handia izan zuen Txilen eta geroago Amerika Laminan. Bere umorea oso simplea da, Pernando Amezketarrarekin konpara dezakegu, gizon azkarra eta azeria beti azken hitza duena. Behar bada, ezaugarri horiek pertsonaia unibertsala bihurtzen dute, eta Mexikon mexikartzat hartzen dute, Argetinan argentinartzat hartzen dute, eta gauza bera gertatzen da beste Hego Amerikako herrietan.

Condorito I

“Condorito" du izena. Giza itxurako pertsonaia da, gizonaren eta kondorraren nahastea. Kondorra Txileko armarriko animalia da, bestea "huemul"-a da, orein-mota bat. "Pepo"-k (René Ríos-ek) sortu zituen pertsonaia eta istoriotxo aldizkaria. Txiste-aldizkaria da hau, Condoritok lelokeriak egiten ditu eta txisteak amaitzen dira beti "exijo una explicación" esaldiarekin (esplikazioa eskatzen dut).

Condorito " “Pelotillehue” herrixkan bizi da. Gehienetan kamiseta, galtzak eta sandaliak ("ojotas") janzten ditu. Beste pertsonaia batzuk daude, baina Condorito da nagusia. Txilen "condoro" hitzak akatsa, okerra edo errore handia adierazten du. Teoria batek Condoritotik datorrela esaten du.